Жұмыс орнында адам ауыр дене жарақатын алса, оның құқықтары бірнеше негізгі заңдармен қорғалады.
Бұл жағдайды ең алдымен Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі реттейді.
Еңбек кодексіне сәйкес:
- Жұмыс беруші қауіпсіз еңбек жағдайын қамтамасыз етуге міндетті
- Өндірістік жазатайым оқиға болса:
- міндетті түрде тергеу жүргізіледі
- арнайы акт (Н-1 нысаны) толтырылады
- Зардап шеккен қызметкерге:
- емделу шығындары өтеледі
- еңбекке қабілеттілігін жоғалтса → өтемақы төленеді
- Міндетті сақтандыру
Қызметкердің құқығы Қызметкерлерді жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру туралы заң арқылы да қорғалады.
Бұл заң бойынша:
- Жұмыс беруші қызметкерді сақтандыруға міндетті
- Жарақат алған жағдайда:
- сақтандыру компаниясы төлем жасайды
- тұрақты еңбекке жарамсыздық болса → ай сайынғы төлем тағайындалады.
- Азаматтық жауапкершілік
Егер жұмыс берушінің кінәсі дәлелденсе, онда Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі қолданылады.
- Қызметкер:
- моральдық зиянды
- қосымша шығындарды сот арқылы өндіріп ала алады
- Қылмыстық жауапкершілік (ауыр жағдай болса) Егер қауіпсіздік ережелері өрескел бұзылып, ауыр жарақатқа әкелсе:
- Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі қолданылады
- Жауапты тұлғалар:
- айыппұл
- немесе қылмыстық жазаға тартылады
Жұмыс орнында ауыр жарақат алған адамның құқықтары:
- Еңбек кодексі → тергеу, өтемақы
- Сақтандыру заңы → төлемдер
- Азаматтық кодекс → зиянды өндіріп алу
- Қылмыстық кодекс → кінәлілерді жазалау