Өз құқығыңды біл!

Жұмыстан заңсыз шығарды, не істеу керек?Жұмыс беруші тарап жұмыскердің құқысын бұза отырып, қысымшылық жасап жұмыстан босату кезінде төмендегі көрсетілген заң талаптары бойынша өз құқығыңыз… Еңбек шартына қол қоймас бұрын нені тексеру керек?Атап айтқанда, жұмыс беруші жұмысқа қабылдау барысында келісімшартты 2 дана жасауға міндетті. Аталған келісімшарттың 1 данасын жұмысқа тұрушы жұмыске… Нешінші жастан бастап жұмысқа тұруға болады?Қазақстанда еңбек шартын жасасуға жол берілетін жас мөлшері Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі арқылы нақты реттелген (31-бап). Негізгі ереже: •… Бала күтіміне байланысты жұмыстан сұрануға бола ма?Қазақстанда бала күтіміне байланысты жұмыстан сұрану (яғни жұмыс уақытын қысқарту немесе уақытша босату) Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі арқы… Жұмыс орнында жарақат алсам, қандай құқығым бар?Жұмыс орнында адам ауыр дене жарақатын алса, оның құқықтары бірнеше негізгі заңдармен қорғалады. Бұл жағдайды ең алдымен Қазақстан Республикасының Ең… Еңбек шарты қалай жасалады және өзгертіледі?33-бап. Еңбек шартын жасасу, өзгерту және толықтыру тәртібі Осы аталған еңбек шарты төмендегі көрсетілген еңбек заңдары бойынша жасалынады. 1. Еңбек …

Жер дауында өз құқығыңды қалай қорғауға болады? (қысқаша нұсқаулық)1. Жер дауы дегеніміз не? Жер дауы — азаматтардың, заңды тұлғалардың немесе мемлекеттік органдардың жер учаскесіне байланысты құқықтары мен мүдделері… Жер дауы дегеніміз не?Жер дауы – жер учаскесіне меншік құқығы, жер пайдалану құқығы, жердің шекарасы, жерді пайдалану немесе мемлекеттік органның жерге қатысты шешімі бойы… Әр азамат өз жер құқығын сот арқылы қорғай ала ма?Иә. Егер адамның жерге байланысты заңды құқығы немесе мүддесі бұзылса, ол заңда белгіленген тәртіппен сотқа жүгіне алады. Заң: Жер кодексінің 164-баб… Көршім жерімнің шекарасынан асып кетсе не істеймін?Біріншіден, жердің нақты шекарасын құжат бойынша анықтау керек. Қажет болса, маман арқылы өлшеу жүргізіледі. Егер мәселе келісіммен шешілмесе, сотқа … Көршінің сөзіне ғана сеніп жер шекарасын өзгертуге бола ма?Жоқ. Жердің шекарасы ресми құжаттар мен тиісті өлшеу материалдарына сәйкес анықталуы керек. Маңызды: Даулы шекараны өз бетіңізше жылжытып, қоршауды б… Әкімдік жер бермей қойса, не істеуге болады?Әкімдіктің шешімін немесе жазбаша бас тартуын алыңыз. Оның заңдылығын тексеріп, қажет болған жағдайда жоғары тұрған органға немесе сотқа шағым жасауғ… Әкімдіктің шешіміне шағым беру мерзімі қанша?Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекстің 92-бабында әкімшілік актіге, әрекетке немесе әрекетсіздікке шағым беру мерзімдері қарастырылған. Жалпы жағдайд… Әкімдік ауызша бас тартса не істеймін?Мүмкіндігінше мәселені жазбаша түрде рәсімдеңіз. Мемлекеттік органға: «Менің өтінішім бойынша қабылданған шешімді және бас тартудың заңды негіздерін … Сотқа бармас бұрын адвокат міндетті ме?Әрбір жер дауы бойынша адвокаттың болуы міндетті емес. Азамат кейбір істер бойынша өз құқықтарын өзі қорғауға құқылы. Бірақ дау күрделі болса, адвока… Сотқа қандай құжаттарды апару керек?Істің түріне қарай құжаттар әртүрлі болады. Әдетте: 1. жеке куәлік; 2. жерге құқық белгілейтін құжаттар; 3. кадастрлық құжаттар; 4. жер жоспары; 5. ә… Сотқа «жерімді қайтарып беріңіз» деп жазсам жеткілікті ме?Жоқ. Сотқа қойылатын талап нақты болуы керек. Мысалы: «Жауапкердің менің жер учаскемді пайдалануына кедергі келтіруін тоқтатуды сұраймын».немесе: «Әк… Жердің шекарасы дұрыс көрсетілмесе не істеу керек?Алдымен кадастрлық және жерге орналастыру құжаттарын тексеру қажет. Құжаттардағы мәлімет пен жердегі нақты жағдай сәйкес келмесе, тиісті мамандардың … Сот сараптамасын сұрауға бола ма?Иә. Егер істі шешу үшін арнайы білім қажет болса, соттан сараптама тағайындауды сұрауға болады. Мысалы, жер учаскесінің: • нақты шекарасын; • орналас… Жер дауы бойынша кімнің сөзі дұрыс екенін сот қалай анықтайды?Сот тек бір адамның сөзіне сүйенбейді. Іс бойынша ұсынылған дәлелдемелерді жан-жақты қарайды. Сондықтан азамат өзінің сөзін: құжатпен + өлшеумен + фо… Мемлекеттік орган менің өтінішіме жауап бермесе не істеймін?Жауап берілмеу жағдайын да құжатпен тіркеу керек. Өтініш берген күнді, тіркеу нөмірін және жауап беру мерзімін сақтаңыз. Қажет болған жағдайда мемлек… Сотқа жүгінгенде ең үлкен қателік қандай?Ең жиі кездесетін қателіктердің бірі – соттан нақты не сұрайтынын дұрыс көрсетпеу. Әкімдік менің жерімді заңсыз басқа адамға берсе не істеймін?Егер әкімдіктің шешімі сіздің жерге деген құқығыңызды бұзса, сол шешімнің заңдылығын сотта даулай аласыз. Не істеу керек? 1. Әкімдік шешімінің көшірм… Бір жер учаскесін екі адамға беруге бола ма?Бір жер учаскесіне қатысты құқықтар қабаттасып кетсе, бұл заңдылығын тексеруді қажет ететін жағдай. Мысалы, сізде бұрыннан жер құжаты бар, кейін сол … Көршім жерімді қоршап алса не істеймін?Өз бетіңізше қоршауды бұзбаңыз. Алдымен жердің шекарасын құжатпен анықтаңыз. Қажет болса, геодезиялық өлшеу жүргізіңіз. Егер көршіңіз заңсыз түрде сі… Біреудің жерін рұқсатсыз пайдалану заңды ма?Жер учаскесін басқа адамның құқықтарын бұза отырып пайдалану заңмен қорғалатын құқықтарға қайшы болуы мүмкін. Егер сіздің жеріңіз заңсыз пайдаланылса… Жер дауын сотқа жеткізбей шешуге бола ма?Иә, көптеген дауды алдымен келіссөз немесе жазбаша талап арқылы шешуге тырысқан дұрыс. Мысалы: «Сіз менің жер учаскемнің _ шаршы метр бөлігін пайдала… Жер дауы кезінде полицияға жүгінуге бола ма?Егер оқиғада құқық бұзушылық немесе қылмыс белгілері болса, полицияға жүгіну мәселесі туындауы мүмкін. Бірақ әрбір жер дауы автоматты түрде қылмыстық… Жерімді мемлекет алып қоюы мүмкін бе?Иә, бірақ мемлекет мұқтажы үшін жерді мәжбүрлеп иеліктен шығару заңда көзделген ерекше жағдайларда және белгіленген тәртіппен жүргізіледі. Жер кодекс… Мемлекет жерімді алып қойса, ақшасын төлеуі керек пе?Иә. Заңда көзделген жағдайда мәжбүрлеп иеліктен шығару тең құнды өтеу қағидатымен жүзеге асырылады. Қазақстан Республикасы Конституциясының 26-бабыны… Мемлекет жерім үшін қанша ақша төлейді?Өтем мөлшері заңда белгіленген тәртіппен анықталады. «Мемлекеттік мүлік туралы» заңның 67-бабында жер учаскесінің және жылжымайтын мүліктің құнын өте… Мемлекет жерімді алатынын алдын ала хабарлауы керек пе?Иә. Заңда меншік иесін немесе мемлекеттік емес жер пайдаланушыны хабардар ету тәртібі қарастырылған. «Мемлекеттік мүлік туралы» заңның 64-бабы бойынш… Мемлекет менің жерімді бірден алып қоя ала ма?Жоқ, заңда белгіленген рәсім сақталуы тиіс. Мемлекеттік мүлік туралы заңның 63-бабында мәжбүрлеп иеліктен шығаруды бастау туралы қаулыға қойылатын та… Ұсынылған өтемақымен келіспесем не істеймін?Келіспейтініңізді жазбаша түрде көрсетіңіз. Құжаттарды, бағалау есебін және өтемақының қалай есептелгенін сұраңыз. Келісімге қол жеткізілмесе, заңда … Мемлекет жерімді алуға байланысты үйімді де бұзса ше?Жер учаскесінде орналасқан жылжымайтын мүлік те өтемақыны есептеу кезінде ескеріледі. «Мемлекеттік мүлік туралы» заңның 67-бабы жер учаскесінің және … Жерімнің бір бөлігін ғана мемлекет алса не болады?Егер жердің қалған бөлігін бұрынғы нысаналы мақсаты бойынша пайдалану мүмкін болмай қалса, бүкіл жер учаскесін иеліктен шығару мәселесі туындауы мүмк… Жер дауы бойынша сотта жеңу үшін ең маңызды нәрсе не?Ең маңыздысы – заңды құқық + дұрыс құжат + нақты дәлел + дұрыс қойылған талап. Мына тәртіпті есте сақтаңыз: 1. Құқығыңызды анықтаңыз. 2. Жер құжаттар… Көрші 2 сотық жерімді қосып алдыЖағдай Сіздің құжатыңыз бойынша жеріңіз 10 сотық. Бірақ көршіңіз қоршауын сіздің жеріңізге кіргізіп, шамамен 2 сотық жерді пайдаланып отыр. Заң не де… Көрші қоршауын жеріңізге кіргізіп қойдыБұл жерде ең бастысы — қоршаудың қай жерде тұрғанын емес, заңды шекараның қай жерде екенін анықтау. Тексерілетін нәрселер: • кадастрлық мәлімет; • же… Кадастрда жерімнің координатасы қатеЖағдай Сізде жерге құқық белгілейтін құжат бар. Бірақ кадастрлық мәліметте шекара басқа жерде көрсетілген. Не істеу керек? Бірден көршімен жанжалға б… Әкімдік менің жеріме басқа адамға құқық бердіЖағдай Сізде жерге қатысты бұрыннан құқық бар. Кейін сол жердің бір бөлігі басқа адамға берілгенін білдіңіз. Бірінші қадам Әкімдіктің немесе басқа ме… Әкімдік жер беруден бас тарттыНе істеу керек? Бірінші кезекте бас тартудың себебін жазбаша алыңыз. Содан кейін: 1. Бас тартудың заңды негізін тексеріңіз. 2. Сіздің жағдайыңызға қа… Мемлекет жерімді алғысы келедіБұл — азамат үшін ең маңызды жер дауларының бірі. Азамат бірден не істеуі керек? Бірінші: ресми хабарлама мен құжаттарды алу. Екінші: жерді алып қоюд… Өтемақы өте аз деп есептеймінМысал Сізге: «Жеріңізге 5 миллион теңге береміз» деді. Бірақ сіз жердің және ондағы мүліктің құны бұдан әлдеқайда жоғары деп есептейсіз. Не істейсіз?… Мемлекет жердің бір бөлігін ғана аладыМысал Сіздің жеріңіз — 10 сотық. Мемлекет оның 4 сотығын ғана алмақ. Бірақ қалған 6 сотықты бұрынғы мақсатыңыз бойынша пайдалану мүмкін болмай қалуы … Жеріме залал келдіМысал Біреудің құрылысы: • жердің жағдайын нашарлатты; • топыраққа зиян келтірді; • су ағымын өзгертті; • жерді пайдалануға кедергі жасады. Не істеу … Барлық құжатым бар, бірақ дауды шеше алмадымБұл жағдайда ең бастысы — дұрыс сот талабын анықтау. Жер кодексінің 167-бабы жер қатынастарынан туындайтын даулардың сот тәртібімен шешілетінін белгі…

Полиция көлікті тоқтатқанда не істеу керек?Жолдағы кез келген құқықтық жағдайдың бірінші кезеңі — көлік құралын тоқтату. Көп жүргізуші осы сәтте бірден: «Мен не үшін тоқтатылдым?» деп ойлайды.… Әкімшілік хаттамасы деген не?Көп азамат «хаттама» мен «жаза» ұғымдарын бір нәрсе деп қабылдайды. Бұл дұрыс емес. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама — істің рәсімдік құжаты.… Азаматтың негізгі құқықтарыӘкімшілік іс бойынша өз құқығын қорғау үшін азамат ең алдымен өзінің қандай құқықтары бар екенін білуі керек. Қазақстан Республикасының ӘҚБтК-нің 744… Хаттамаға не жазу керек?Көп азамат үшін ең қиын мәселе осы: «Мен келіспеймін. Бірақ нақты не жазуым керек?» Бұл жерде бір ғана әмбебап мәтін жоқ. Өйткені әр адамның жағдайы … Полиция қызметкерінің әрекетіне қатысты қарсылық болса не істеу керек?Бұл тарау өте маңызды. Себебі азаматтың: «Полиция қызметкері заңсыз әрекет жасады» деуі — бір мәселе. Ал оны: «Мен нақты қандай әрекет заңсыз болды д… Сотқа жүгінген кезде азамат не істеуі керек?Сотқа жүгіну — қорқынышты нәрсе емес. Сотта айқайлау да, эмоцияға берілу де қажет емес. Сотта ең маңызды үш нәрсе: ФАКТ + ДӘЛЕЛ + ЗАҢ 8.1. Сотқа дайы… Жолдағы 20 нақты жағдай: азамат не істеуі керек?Бұл тарау кітаптың ең практикалық бөлімдерінің бірі. ЖАҒДАЙ №1 «Сізді полиция тоқтатты, бірақ не үшін тоқтатқанын түсіндірмеді» Не істеу керек? Сабыр… Азаматтың сақтандыру компаниясымен қарым-қатынастағы құқықтарыКөп адам сақтандыру компаниясын үлкен ұйым деп көріп, өзінің құқығын талап етуге қысылады. Бірақ заң азаматқа белгілі құқықтар береді. Сіз мынаны біл…

Тергеуге шақырса, бірінші кезекте нені білу керек?Бірінші кезекте қылмыстық қудалау органы шақырған кезінде, бірден шақырған уақытына келісіп, барып жауап беруге болмайды. • Әрбір азаматты қылмыстық … Тергеуге шақырылған адам ең алдымен нені білуі керек?Қылмыстық іс бойынша тергеуге шақырылу — кез келген азамат үшін ауыр психологиялық жағдай. Адам абдырап, қорқып, не айтарын білмей, кейде өзінің айтқ… Қылмыстық процестегі ең басты қағидалар1.1. Азамат кінәлі деп қашан танылады? Қылмыстық іс қозғалған немесе адамнан күдік бойынша жауап алынған сәттің өзі оның кінәлі екенін білдірмейді. Қ… Сіздің процестегі мәртебеңізді білу – бірінші қорғанысТергеуге шақырылған адам бірінші кезекте: «Мен қандай мәртебемен шақырылдым?» деп сұрауы керек. • куә; • қорғауға құқығы бар куә; • күдікті; • жәбірл… Тергеуге шақырылғанда не істеу керек?3.1. Бірінші қадам — сабыр сақтау Тергеушіге шақырылған кезде азамат: 1. кім шақырғанын; 2. қандай органға шақырылғанын; 3. қандай процестік мәртебем… Ұсталған кездегі құқықтарҰсталу — адамның ең маңызды құқықтық кепілдіктері іске қосылатын кезеңдердің бірі. ҚПК ұстап алу кезінде адамның құқықтарының түсіндірілуін, ұстап ал… Жауап алу – ең жауапты сәт5.1. Жауап алу дегеніміз не? ҚПК-нің 26-тарауы жауап алу мен беттестіру тәртібін реттейді. Жауап алуға шақыру — қылмыстық процестегі ресми процестік … Өзіңізге қарсы жауап беру мәселесіҚылмыстық процестегі ең маңызды құқықтық кепілдіктердің бірі — адамның өзін-өзі айыптауға мәжбүрленбеуі. Сондықтан азамат жауап беру кезінде: • өзі н… Куәнің құқықтарыКуә тек міндеттері бар адам емес. ҚПК куәға белгілі бір процестік құқықтар береді. Атап айтқанда, куә: • өзіне түсінікті тілде айғақ бере алады; • ау… Жауап алу хаттамасына қол қоюБұл — азаматтардың жиі қателесетін жері. Жауап аяқталған соң хаттама ұсынылуы мүмкін. Оны асықпай оқу қажет. Міндетті түрде тексерілетін мәселелер: 1… Қылмыстық істе дәлелдеме деген не?Азаматтың тағдырын тек бір адамның сөзі шешпеуі керек. Қылмыстық іс бойынша әртүрлі дәлелдемелер болуы мүмкін: • адамдардың айғақтары; • құжаттар; • … Заңсыз қысымға қалай қарсы тұру керек?Егер азаматқа: • қорқыту; • күш қолдану; • психологиялық қысым; • заңсыз мәжбүрлеу; • жауапты алдын ала жаттатуға әрекет жасау; • адвокатсыз жауап ал… Тергеушінің әрекетіне шағым жасауЕгер тергеуші немесе басқа лауазымды тұлға сіздің құқықтарыңызды бұзса, оны үнсіз қалдыру міндетті емес. ҚПК сотқа дейінгі тергеп-тексеру барысында л… Тінту кезінде азамат не істеуі керек?Тінту — азаматтың жеке өміріне және мүліктік құқықтарына елеулі әсер ететін процестік әрекет. Сондықтан тінту кезінде: 1. тінтуді кім жүргізіп жатқан… Тергеу кезінде жіберілетін 20 қате1. Адвокатсыз асығыс жауап беру. 2. Білмейтін нәрсені болжап айту. 3. Есінде жоқ нәрсені «есімде» деп айту. 4. Бір адамның сөзін екінші адамның сөзі … Тергеу кезінде қолдануға болатын 15 сөйлемАзаматтың есте сақтауына ыңғайлы болу үшін: 1. «Менің процестік мәртебем қандай?» 2. «Маған қандай құқықтарым түсіндірілді?» 3. «Мен қорғаушымен кеңе… Адвокатпен қалай дұрыс жұмыс істеу керек?Адвокатқа: «Мені ақтап алуға міндеттісіз» деуден гөрі, «Істің барлық мән-жайын толық айтып беремін, заң бойынша менің құқықтарымды және қорғау жолдар… Қорғанудың негізгі формуласыҚылмыстық процесте азамат үшін мына формуланы есте сақтау пайдалы: БІЛ — ТЕКСЕР — КЕҢЕС — ЖАУАП БЕР — ОҚЫ — ҚОЛ ҚОЙ БІЛ Сіздің мәртебеңізді және сізг… Жауап алудың практикалық моделіМысал ретінде. Тергеуші: — Сіз 20 мамырда сағат 19:00-де А. деген азаматпен кездестіңіз бе? Азамат: Егер нақты есінде болса: «Иә, кездестім.» Егер ке… «мен кінәлімін» деп айтуға асықпауКейбір адамдар психологиялық қысымнан: «Иә, бәріне кінәлімін.» деп айтады. Бірақ құқықтық тұрғыдан әрбір әрекеттің нақты мән-жайы бар. Адамның: • қыл… Қылмыстық іс бойынша азаматтың «қорғану папкасы»Әр азамат өзіне қатысты қылмыстық іс болса, жеке папка жүргізгені дұрыс. Оған: • шақыру қағаздары; • хаттамалар; • қаулылар; • адвокатпен жасалған құ… Тергеудегі ең басты 10 ережеБірінші. Өзіңіздің процестік мәртебеңізді біліңіз. Екінші. Құқықтарыңызды түсіндіріп беруді талап етіңіз. Үшінші. Қылмыстық іске қатысыңыз болуы мүмк…

Адвокат пен заңгердің айырмашылығы неде?Заңгер дегеніміз - жоғары оқуды бітірген, заңгерлік мамандығы бойынша дипломы бар тұлға • Заңгер сотқа қатысу үшін заңгерлік палатаға тіркелген жайлы… Адвокат таңдағанда қандай қателік жіберіледі?Қылмыстық іс бойынша адвокат немесе заңгер сіздің сеніміңізге кіріп, тергеуден соттан 100 пайыз шешіп беремін деп, ақшаңызды алғанша толық уәде берет… Қылмыстық іс бойынша адвокатты қалай таңдау керек?Бірінші кезекте өзіңізге қатысты қылмыстық іс бойынша кемінде 5 адвокаттың қабылдауына жазылып, арнайы офис қызмет көрсету орталығына барып кеңес алы…

Банк несиеге заңсыз пайыз, өсімпұл қосса не істеу керек?Кредитіңіз бойынша пайызы заңсыз болса, графиктегі төлеміңіз банктің берген жылдық пайызынан көп болса онда міндетті түрде банктерге заңсыз пайызын а…

Сот арқылы банкроттық қалай өтеді және салдары қандай?Қазақстанда банкроттық рәсімі Қазақстан Республикасының «Азаматтардың төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы» Заңы арқылы ретте… Қаржылық басқарушы кім және оған кім төлейді?Сотпен банкроттық немесе төлем қабілетін қалпына келтіру рәсімін қолдану барысында соттың ұйғарымымен Мемлекеттік кірістер басқармасынан Қаржылық б… Қазақстанда банкроттықтың қандай түрлері бар?Қазақстанда банкроттықтың 3 түрі бар: 1. Соттан тыс банкроттық (жеңілдетілген) 2. Сот арқылы банкроттық 3. Төлем қабілеттілікті қалпына келтіру рәсімі Соттан тыс банкроттық қалай жасалады?Соттан тыс банкроттық рәсімі қазіргі таңда дәстүрлі қағаз жүзінде арыз жазу арқылы емес, толықтай электрондық форматта жүзеге асырылады. Бұл рәсім eG… Сот арқылы банкрот болу үшін қандай қадамдар мен құжаттар керек?Егер сізге сот арқылы банкроттық рәсімі қажет болса, төмендегі нақты қадамдар бойынша әрекет ету керек: 1 Шарттарға сәйкестікті тексеру Сотқа беру үш… Несие тарихында төленбеген күндер дұрыс көрсетілмесе не істеу керек?Банкроттыққа беретін кезде, қарыз сомаларының төленбеген уақытын тексеру барысында, микро кредиттік ұйымдар тарапынан төлем жасалмаған күндерін дұрыс…